Om het begrip circulair ontwerpen en bouwen breed te bespreken, werd op 7 februari tijdens de bouwbeurs in de middag een innovatiecafé gehouden met als thema Circulair Bouwen en Ontwerpen. Er werd een paneldiscussie gehouden. Deelnemers hieraan waren Pam van Wanrooij (PHI Factor), Jan Kadijk (DGBC), Sander Holm (BAM Bouw en Ontwikkeling), Alijd van Doorn (Habeon/Heembouw), Stingo Huurdeman (VMRG), Harm van Dartel (SKG-IKOB) en René Rustenhoven (ASSA ABLOY Entrance Systems). Aan de hand van stellingen werden de voetnagels en klemmen op de weg naar 100 procent circulariteit uitvoerig besproken. Het publiek in de zaal kon digitaal stemmen met hun mobieltjes.

Het panel kwam tot de volgende onderwerpen. 

'Circulair bouwen is duurder' - Tom Frantzen

'Kan wet- en regelgeving Circulair bouwen afremmen?' - Harm van Dartel

'Registreren is noodzakelijk bij circulair bouwen' - Stingo Huurdeman

'Wij bouwen het eerste circulair DC. Wie bouwt er mee?' Martijn van Mansom & Alijd van Doorn

'Blijven Steken op contractvorming moeten we zien te voorkomen.' - Sander Holm

Tom Frantzen

Tom Frantzen - 'Circulair bouwen is duurder'

 Tom Frantzen heeft voor zijn project Patch22 hemel en aarde moeten bewegen om circulair bouwen voor elkaar te krijgen. Hij is een echte pionier op dit gebied. Patch22 is een appartementengebouw waar de combinatie van wonen en werken gemaakt wordt. Er zijn geen vaste schachten, geen dragende binnenwanden en alles is in te delen naar de wens van de gebruiker. Deze vrijheden passen maar moeilijk binnen ons bestaande stelsel van verkaveling en huisnummers.


LinkedinTom Frantzen

Het door architect/ontwikkelaar Tom Frantzen ontwikkelde woongebouw Patch22 in Amsterdam-Noord is ontwerpen als kantoor. Hiermee genereerde hij optimale flexibiliteit, maar werd de constructie van het gebouw zwaarder en duurder. Dat is dus minder winst per appartement.

Patch 22

In Patch22 was per verdieping plek voor acht units en maximaal 48 appartementen in het hele gebouw. Uiteindelijk werden er minder want grotere appartementen gerealiseerd. Dat gaf onverwacht juridische problemen. De gemeentelijke administratie wil geen huisnummers reserveren en dat kan voor moeilijkheden zorgen als op termijn een groot appartement gesplitst wordt. Uiteindelijk zijn de huisnummers toch veiliggesteld en is dit slechts een klein praktijkvoorbeeld en niets vergeleken met de hobbels die de sector nog zal moeten nemen om tot circulair bouwen en ontwerpen te komen.

Harm van DartelHarm van Dartel - 'kan wet- en regelgeving Circulair bouwen afremmen?'

Harm van Dartel is als certificatie manager bij SKG-IKOB Certificatie al jarenlang actief om te borgen dat bouwproducten aantoonbaar voldoen aan de gestelde eisen. Nieuwe producten die geleverd worden door SKG-IKOB-certificaathouders voldoen aan de wet & regelgeving op het gebied van o.a. veiligheid, brandwerendheid en wind- en waterdichtheid. Wanneer we massaal gaan inzetten op het hergebruik van producten en materialen zal de bestaande toetsingsmethodiek aangepast moeten worden. Hoe zorgen we ervoor dat wet- en regelgeving het hergebruik niet in de weg staat?


LinkedinHarm van dartel

Dat wet- en regelgeving geen show stopper mag zijn voor Circulair bouwen, moge duidelijk zijn. Helaas is er juist heel veel flexibiliteit nodig en flexibiliteit in wet- en regelgeving is juist lastig te vinden. Zeker als we producten langer gaan gebruiken of gaan hergebruiken is kwaliteitsborging een aandachtspunt. De eisen aan bouwproducten, zoals op het gebied van veiligheid, duurzaamheid en milieu, kunnen en zullen met de jaren wijzigen en er ligt dan ook een grote uitdaging hoe de her te gebruiken bouwproducten daarop getoetst kunnen worden. Om deze toetsing uit te kunnen voeren is één aspect cruciaal: informatie!

Daarmee wordt gedoeld op informatie over de oorspronkelijke prestaties van het bouwproduct, over mutaties en reparaties die gedurende de levensduur zijn doorgevoerd en ook over eventueel onderhoud dat is gepleegd. Daarmee zou een dossier met betrekking tot de productstatus opgesteld kunnen worden, waarna de toetsing uitgevoerd zou kunnen worden. Zouden we, om dit proces beter te kunnen laten verlopen, de maten van circulariteit wellicht op voorhand moeten testen en daar eisen aan gaan stellen? Of zou de wet- en regelgeving separate eisen voor hergebruikte producten moeten kennen? Informatie over het gebruik van het bouwproduct is cruciaal voor circulair bouwen en met het verzamelen van deze informatie zouden we allemaal vandaag al kunnen en moeten beginnen!

Stingo Huurdeman

Stingo Huurdeman - 'Registreren is noodzakelijk bij circulair bouwen'

Stingo Huurdeman is binnen de VMRG (branchevereniging Metalen Ramen en Gevels) verantwoordelijk voor de ontwikkeling van circulaire gevels. Dit doet hij samen met de partners vanuit de branche. Al snel bleek dat registreren noodzakelijk is bij circulair bouwen. Je kunt iets pas hergebruiken als je weet welke prestaties er nog te verwachten zijn. 

 

 

linkedinStingo Huurdeman

Aantoonbare kwaliteit van de in een gebouw ‘opgeslagen’ producten en materialen is van cruciaal belang als het om circulair bouwen gaat. In een supermarkt vinden we het heel normaal dat op een etiket staat wie de leverancier is en welke bestanddelen er in het voedsel zitten. Ook bij auto’s hoef je maar het kenteken online in te vullen en we zien direct alle specs met betrekking tot de auto.  Waarom doen we niet hetzelfde bij bouwmaterialen? De toeleverende en producerende industrie is hier aan zet. We zullen nauwkeurig moeten registreren uit welke grondstoffen bouwmaterialen zijn samengesteld. Vervolgens moeten we bouwmaterialen kunnen identificeren en traceren. Dit is een wezenlijke stap van circulair bouwen. 

Alijd van Doorn

Alijd van Doorn - 'Wij bouwen het eerste circulair DC. Wie bouwt er mee?'

Habeon/Heembouw zijn absolute koplopers in het ontwerpen en bouwen van bedrijfshuisvesting en distributiecentra. Zij hebben zichzelf een belangrijk droomdoel gesteld; wij gaan het eerste circulaire DC bouwen! Maar stellen zich ook kwetsbaar op; wie bouwt er mee? 


 

LinkedinAlijd van Doorn

Heembouw is samen met haar architectenbureau Habeon Architecten een belangrijke speler in de markt van ontwerp en realisatie van logistieke centra in Nederland. Ze voelen zich verantwoordelijk voor de impact van hun handelen op de planeet, en zijn oprecht gedreven om het beter te doen. Daarom werken ze samen met partners aan concrete circulaire oplossingen voor bouwprojecten. Een daarvan is een volledig Circulair Distributiecentrum (DC), dat wordt ontworpen en gedetailleerd met als doel om door de hele levenscyclus de stromen van materialen, van energie én van economische waarde te sluiten. Het doel is om het gehele pand te kunnen remonteren, waarbij de materialen hoogwaardig worden hergebruikt en de grondstoffen die worden toegepast afkomstig zijn van snel hernieuwbare bronnen.

Sander Holm

Sander Holm - 'Blijven steken op contractvorming moeten we zien te voorkomen'

Sander Holm is als Sustainability Manager betrokken bij de circulaire bouw- en ontwikkelproject van BAM Bouw & Vastgoed. Hij ondervindt steeds weer dat belangrijke struikelblok; de contractvorming. Hoe maken we duidelijke afspraken met elkaar als we eigenlijk niet weten wat we elkaar kunnen bieden?

 

 

Linkedin Sander Holm

Het initiatief voor nieuwe contractvormen ligt bij ons zelf. Elke partij moet voor zichzelf onderzoeken hoe ‘flexibel’ ze is. Want als er één ding duidelijk is is het wel dat we met z’n allen een stuk leniger moeten gaan worden. Sander heeft ervaring bij een project als Circl Amsterdam. Hierbij werkte de bouwer met open kaarten en verwachtte dit ook van de andere bouwpartners en opdrachtgever. Dat was de beste manier om de ambities waar te kunnen maken.